Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej. - trampolina

Przejdź do treści

Menu główne:

Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej.

Kto to jest logopeda?
To  terapeuta, który pomaga stymulować i rozwijać mowę od pierwszych chwil  życia dziecka a także diagnozuje, konsultuje i prowadzi terapię dzieci,  młodzieży i dorosłych.


Logopeda jest specjalistą, który może:
  • Nauczyć Twoje dziecko prawidłowo wymawiać wszystkie głoski języka polskiego;
  • Nauczyć je prawidłowo połykać;
  • Nauczyć je prawidłowo i wydajnie oddychać;
  • Pomóc mu „pozbyć się jąkania” (niepłynności mówienia);
  • Nauczyć je, jak dbać o swój głos;
  • Nauczyć je różnicować głoski podobne do siebie brzmieniowo.
   
  
Kiedy należy udać się z dzieckiem do logopedy?
  • Podczas  artykulacji głosek s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, t, d, n dziecko wsuwa  język między zęby lub ociera nim o wargę. W każdym wieku jest to wada, z  której niestety się nie wyrasta. Im dłużej zwlekamy, tym bardziej wada  się utrwala.
  • Dostrzegamy zmiany anatomiczne w budowie narządów mowy dziecka lub mamy wątpliwość czy dziecko dobrze słyszy;
  • Po ukończeniu 4 roku życia dziecko:
    • wymawia głoski s, z, c, dz jak ś, ź, ć, dź
    • zamienia głoski dźwięczne na bezdźwięczne, np. d na t (dom = tom), w na f (woda = fota), g na k (gęś = kęś), b na p (buda = puta)
    • myli głoski dźwiękopodobne, np. c - s (sala = cala), sz - cz i inne;
  • Dziecko zniekształca, zastępuje głoski innymi, nieznanymi w języku polskim, np. gardłowo wymawia głoskę r;
  • Jeżeli nasila się problem rozwojowej niepłynności mówienia (zacinanie, powtarzanie sylab);
  • Dziecko mówi nawykowo przez nos;
  • Kiedy rozwój mowy dziecka:
    • 2-letniego jest na poziomie mowy dziecka rocznego (wymawia kilka słów);
    • 3-letniego jest na poziomie mowy dziecka 1,5 rocznego (tworzy jedynie  równoważniki zdań, a słownictwo jest na poziomie dziecka 1,5 rocznego);
    • 4-letniego jest na poziomie mowy dziecka 2-letniego (formułuje zdania  proste, słownictwo czynne jest na poziomie dziecka 2-letniego, tj. około  300 słów);
    • 5-letniego jest na poziomie mowy dziecka 2,5-letniego (nadal zdania proste, słownictwo na poziomie dziecka w wieku 2,5 lat);
    • 6-letniego jest na poziomie dziecka 3-letniego (pojawiają; się zdania złożone, dziecko wymawia 1000-1500 słów);
    • 7-letniego jest na poziomie mowy dziecka 3,5-letniego.
  

Nie musisz się martwić, jeśli Twoje dziecko:
  • Gaworzy w wieku około 6 miesięcy;
  • Siedzi samodzielnie bez podparcia około 7 miesiąca  życia;
  • Wymawia pierwsze słowa około pierwszego roku życia;
  • Około dziewiątego miesiąca życia zaczyna raczkować;
  • Chodzi samodzielnie około 12 miesiąca życia;
  • Próbuje posługiwać się zdaniami prostymi ok. 2 roku życia;
  • Potrafi posługiwać się zdaniami złożonymi w wieku 3 lat;
  • Tworzy kilkuzdaniową wypowiedź w wieku ok. 3,5- 4 roku życia;
  • Zamiast głoski „r” do 5 roku życia wymawia „l”;
  • Zamiast głosek sz, ż, cz, dż do 5 roku życia wymawia s, z, c, dz;
  • W wieku 6 lat wymawia prawidłowo wszystkie głoski języka polskiego.
  

Schemat powstawania głosek w procesie rozwoju mowy dziecka   
Przyczyny problemów z wymową:
  • Zbyt długie karmienie butelką;
  • Zbyt długie ssanie smoczka;
  • Ssanie kciuka;
  • Dłużej utrzymujący się katar;
  • Przerośnięty trzeci migdał;
  • Problemy z przerośniętymi migdałkami podniebiennymi;
  • Infantylny sposób połykania;
  • Wada zgryzu;
  • Zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe lub wędzidełka wargowe;
  • Wczesna próchnica zębów mlecznych;
  • Rozszczep podniebienia lub /i warg;
  • Nieprawidłowe oddychanie;
  • Niedosłuch;
  • Dostarczanie nieprawidłowych wzorców wymowy (mówienie zdziecinniałe do dziecka).


Czego możesz się spodziewać podczas wizyty u logopedy?
  • Sprawdzenia budowy aparatu artykulacyjnego (zgryz, język, podniebienie);
  • Badania sposobu połykania;
  • Pytań dotyczących: rozwoju mowy dziecka, rozwoju psychomotorycznego, przebiegu ciąży i porodu;
  • Zbadania sposobu realizacji wszystkich głosek języka polskiego;
  • Zbadania słownictwa dziecka, sposobu jego wypowiadania się;
  • Badania pamięci słuchowej dziecka;
  • Badania analizy i syntezy słuchowej, pisania i czytania u dzieci siedmioletnich
  • i starszych;
  • Sprawdzenia sposobu oddychania, tempa mówienia, rodzaju fonacji.
 

Od czego zależy skuteczność terapii logopedycznej?
  • Od rodzaju wady wymowy lub/i/ zaburzenia mowy;
  • Od sprawności umysłowej dziecka;
  • Od sprawności aparatu artykulacyjnego;
  • Od systematyczności w uczęszczaniu na zajęcia logopedyczne i ćwiczeń
  • z dzieckiem w domu;
  • Od  wczesnego rozpoczęcia terapii;
  • Od aktywnego i świadomego udziału zarówno rodzica jak i dziecka w terapii;
  • Od porozumienia terapeuty z rodzicem.
 

Od czego zależy czas trwania leczenia logopedycznego?
  • Od rodzaju zaburzenia;
  • Od rozległości deficytów;
  • Od wieku dziecka, w którym zgłoszono je na terapię;
  • Od współpracy terapeuty z rodzicami;
  • Od systematyczności w ćwiczeniach z dzieckiem.
 

Kto wspomaga logopedę w jego pracy?
  • Psycholog - określa poziom rozwoju wszystkich funkcji poznawczych i rozległości ewentualnych deficytów;
  • Ortodonta - zbaada budowę zgryzu i ustali program ewentualnego leczenia (aparat ortodontyczny, ćwiczenia, zabiegi);
  • Laryngolog - zbada budowę jamy ustnej, nosowej, pomoże usunąć przyczyny problemów z  oddychaniem (trzeci migdał, skrzywiona przegroda, katar, polipy),  podetnie skrócone wędzidełko, zbada słuch;
  • Foniatra- zdiagnozuje ewentualne problemy z głosem i ustali rodzaj leczenia;
  • Pedagog - bada poziom umiejętności szkolnych dziecka: pisania (ortografia),  czytania, rozumienia przeczytanych treści oraz podejmie pracę w celu  wyrównania deficytów w zakresie wyżej wymienionych umiejętności;
  • Pediatra - służy rodzicowi pomocą, w dotarciu do wszystkich w/w specjalistów.
 
Bibliografia:
- Portale internetowe: logopedia.pl oraz poradnik-logopedyczny.pl;
-  J. Cieszyńska, M. Korendo ,Wczesna interwencja terapeutyczna,  Kraków 2008;
- Anna Tońska – Mrowiec, Języczkowe przygody i inne bajeczki logopedyczne;
- Antos D, Demel G, Styczek I, Jak usuwać seplenienie i inne wady wymowy, Warszawa 1978;
- Chmielewska E, Zabawy logopedyczne i nie tylko - poradnik dla nauczycieli i rodziców .
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego